Ryokanda bir gece: tatami, onsen ve sessizlik

Japonya’da ilk gecemi bir Tokyo otelinde geçirdim. İkincisini Hakone’de bir ryokan’da. İkisi arasında uçurum vardı — sadece konaklama anlamında değil, ülkeyle ilişki kurma biçimi olarak.

Ryokan kelimesini traditional Japanese inn diye çevirmek tembel bir çeviri. Inn — han, pansiyon — olmadığı tek şey o. Ryokan, dört yüz yıllık bir misafir kabul etme protokolünün adı. Çay seremonisi gibi, kaiseki mutfağı gibi, bir kültür içinde anlamı olan bir form.

Kapıdan girince

Lobi yok. Resepsiyon yok. Genkan dedikleri alçak girişte ayakkabılarınızı çıkarırsınız — Japonya’daki en eski kuraldır, hâlâ geçerlidir. Karşınızdaki kişi çoğu zaman okami-san, ryokan’ın hanımı. Sizi ismen karşılar. Çantanız taşınır, oda numarası söylenmez — odaya kadar size eşlik edilir.

Bu detay önemsiz görünür. Değil. Ryokan’ın bütün felsefesi orada: misafiri taşımak, yönlendirmek değil. Sizi yormamak, yormaktan vazgeçmek.

Odada ne var, ne yok

Tatami zemin. Alçak masa. Bir saksı çiçek (genellikle mevsimin çiçeği — yarın değişmiş olabilir). Tokonoma dedikleri küçük niş — duvarda bir tablo, bir ikebana, bir kakemono (asılı parşömen). Pencerede ahşap kafes. Yatak yok.

Yatak akşam yemeğinden sonra serilir. Siz akşam yemeğine gittiğinizde nakai-san (hizmetli) yastıkları toplar, dolaptan futon çıkarır, sereği sere. Sabah uyandığınızda yine toplar.

Bir gece boyunca aynı oda iki kez başka bir oda olur.

Yukata ve onsen

Odada sizin için yukata hazır — hafif pamuklu kimono. Akşam yemeğine de onunla gidersiniz, banyoya da, ertesi sabah kahvaltıya da. Sokağa çıkıp ryokan’ın ait olduğu termal kasabada bile yukata’yla gezilir. Hakone’de, Kinosaki’de, Kurokawa’da yukata giymeyen turistten çok yukata giyen Japon görürsünüz.

Onsen — termal kaynak banyosu. Ryokan’ların çoğunda ya iç onsen vardır ya da bir rotenburo (açık hava onsen). Kurallar şu: yıkanma alanında küçük havluyla durulanın, sonra havlusuz havuza inin, havlu kenarda kalsın. Dövmeniz varsa önceden sorun — bazı geleneksel onsenler hâlâ kabul etmiyor.

Kaiseki — bir akşam yemeği değil, bir tören

Kaiseki ryori — 8 ila 14 küçük servisten oluşan mevsim mutfağı. Çay seremonisi geleneğinden gelir. Her yemek bir tabak. Her tabak bir dünya: rengi, kokusu, sıcaklığı, dokusu, sırası planlı.

İlk servis çoğu zaman sakizuke — küçük bir aperitif. Sonra hassun — mevsimi temsil eden bir tabak. Mukozuke — çiğ balık. Wanmono — sıcak çorba. Sonra ızgaralar, haşlamalar, gohan (pirinç), miso shiru, turşu, tatlı, çay.

Bir kaiseki yemek iki saat sürer. Sürmeli. Acele yenir bir şey değil bu.

Pratik notlar

• Ne giyebilirsiniz: Akşam yemeğine yukata yeterli. Ama mutlaka çorap. Tatami üstünde çıplak ayak gezilmez (kendi odanız hariç).
• Bahşiş: Yok. Japonya’da bahşiş kültürü yoktur, ryokan’da hiç verilmez. Servis hizmeti zaten fiyata dahildir.
• Wi-Fi: Çoğu ryokan’da var ama yavaş. Kabul edin — bu binanın programı sizi yavaşlatmak.
• Bavul: Büyük bavulla ryokan’a gitmeyin. Çoğu odaya zor sığar. Bir gece için gece çantası alın, ana bavulunuz bir sonraki otelinizde sizi bekleyebilir (Yamato Transport ile bavul kargosu Japonya’da olağanüstü).
• Süre: Bir gece az. İki gece doğrusu. Üç gece ideali — bir gün geliş, bir gün dolaşma/onsen, bir gün dinlenme.

Hangi ryokanlar

Üçü tek başına yolculuk sebebi:

• Tawaraya (Kyoto) — 300 yıllık, 18 oda, klasik kentsel ryokan.
• Gora Kadan (Hakone) — eski bir imparatorluk villası; manzara ve onsen mimarisi.
• Asaba (Shuzenji) — bahçesinde Noh tiyatro sahnesi olan ryokan; akşam su üstünde gösteri.

Hiçbiri ucuz değil. Ama ucuz bir ryokan da yoktur — ucuz olan başka şeydir, ryokan değil.